Euskadiko segurtasun publikoaren egoerari, erronkei eta politikei buruzko osoko bilkura monografikoa egiteko eskaera erregistratu dute EAJ-PNVk eta PSE-EEk Eusko Legebiltzarrean. Eztabaidak Basque Segurtasun Foroaren ondorioak hartuko lituzke abiapuntutzat, eta 2026-2030 aldirako Segurtasun Plan Integral berria egiteko prozesuaren barruan kokatuko litzateke. 

Euskadiko segurtasun publikoaren inguruan eztabaida zorrotza eta lasaia planteatzeko arrazoi nagusien artean, jeltzaleek eta sozialistek adierazten dute segurtasuna ezinbesteko baldintza dela eskubideak eta askatasunak eraginkortasunez gauzatzeko, bizikidetza demokratikorako eta eguneroko bizitza normaltasunez garatzeko. EAJ-PNVk eta PSE-EEk defendatzen dute pertsonak, haien ondasunak eta ondare kolektiboa babestea, arriskuak prebenitzea eta larrialdien aurrean erantzun eraginkorra eskaintzea botere publikoen funtsezko erantzukizunak eta herritarrek jasotzen dituzten zerbitzu publikoen kalitatearen parte direla. 

"Segurtasun-arazoak ukatzen dituztenen eta politikoki erabiltzen dituztenen aurrean, guk uste dugu gauzei buruz diren bezala hitz egin behar dela. Segurtasun-arazoak daude eta onartu egin behar ditugu konpondu ahal izateko, ongizatea kalean lasai ibiltzea ere badelako. Horregatik, Euskadin bizi garen herritar guztien egunerokotasunari zuzenean eragiten dion gai hau lasaitasunez eta zorroztasun handiz aztertu ahal izateko espazio bat proposatzen dugu", adierazi du Joseba Díez Antxustegi EAJ-PNVren Eusko Legebiltzarreko bozeramaileak. 

Bestalde, PSE-EEko Segurtasun bozeramaile Miren Gallásteguik nabarmendu duenez, "segurtasun politikak zorroztasunetik eraiki behar dira, gizartean dauden kezkak ukatu gabe, baina ez gaindimentsionatu, ezta diskurtso alarmistak elikatu ere". Ildo horretan, erakundeen erantzuna datu egiaztatuetan, lurraldearen ezagutzan eta aldaketa sozialetan, herritarrei entzutean eta hartutako neurrien etengabeko ebaluazioan oinarritu behar dela esan du. 

Testuinguru horretan, EAJ-PNVk eta PSE-EEk uste dute Eusko Legebiltzarrak lagundu egin behar duela diagnostiko partekatu bat eraikitzen, lehentasun politikoak finkatzen eta akordio zabalak bultzatzen Euskadik datozen urteetarako behar duen segurtasun-ereduari buruz. Ildo horretan, argudiatzen dute eztabaida monografiko bat egiteak aukera emango duela proposamenak zorroztasunez alderatzeko, Basque Segurtasun Foroaren ondorioak sartzeko eta etorkizuneko 2026-2030 Segurtasun Plan Integrala bideratzeko. 

Eztabaida monografikoaren abiapuntua Euskadiko segurtasunaren inguruan egindako gogoeta- eta partaidetza-prozesua izango litzateke. Hogeita hamahiru bilera egin ondoren, eta erakundeetako, polizia-kidegoetako eta larrialdietako zerbitzuetako, gizarte-erakundeetako, eragile ekonomikoetako, hezkuntzaeremuetako, elkarteetako eta herritarretako mila pertsona inguruk parte hartu ondoren, Basque Segurtasun Foroak bere ondorioak eta proposamenak plazaratu zituen. Horiek oinarri kualifikatua eskaintzen dute lurralde eta eskualde bakoitzean dauden kezkak eta esperientziak ezagutzeko, lehentasunak identifikatzeko eta segurtasun publikoaren sisteman esku hartzen dutenen arteko lankidetza indartzeko. Baina ondorioak etorkizuneko 2026-2030 Segurtasun Plan Integralaren aurrekari tekniko gisa baliatzeaz gain, EAJ-PNVk eta PSE-EEk diote horiek, bai irismenagatik, bai jasotako ekarpenen aniztasunagatik, euskal herritarren ordezkaritza politikoaren egoitzan ere ezagutu behar direla, planteatzen duten eztabaida monografikoaren bidez.